Σε «μέγγενη» οι τυροκομικές μονάδες της Αλμωπίας και των Γιαννιτσών – Ζωονόσοι, ελληνοποιήσεις και ανερμάτιστοι κυβερνητικοί χειρισμοί απειλούν τη ραχοκοκαλιά της Μακεδονικής οικονομίας.
Γράφει η Γεωργία Χατζηγρηγορίου
Η Πέλλα ως το Προπύργιο της Ελληνικής Τυροκομίας
Η φέτα δεν είναι απλώς ένα προϊόν· είναι η ταυτότητα της ελληνικής υπαίθρου και ο βασικός πυλώνας της αγροτικής μας οικονομίας. Αν υπάρχει όμως ένας τόπος που η λέξη «φέτα» ταυτίζεται με την επιβίωση και την ανάπτυξη, αυτός είναι η Πέλλα. Με δεκάδες σύγχρονες τυροκομικές μονάδες να εδρεύουν στην περιοχή της Αριδαίας, των Γιαννιτσών και της Σκύδρας, η Πέλλα αποτελεί την καρδιά της παραγωγής, τροφοδοτώντας τόσο την εγχώρια αγορά όσο και τις απαιτητικές αγορές του εξωτερικού.
Ωστόσο, το κλίμα στις μονάδες αυτές είναι σήμερα πολεμικό. Οι ιδιοκτήτες των τυροκομείων της Πέλλας βλέπουν το εθνικό μας προϊόν, την «κορωνίδα» της κτηνοτροφίας, να βρίσκεται υπό πρωτοφανή πίεση. Και η πίεση αυτή δεν προέρχεται μόνο από τον διεθνή ανταγωνισμό, αλλά κυρίως από εσωτερικές παθογένειες και μια κυβερνητική πολιτική που πολλοί χαρακτηρίζουν ως «ανερμάτιστη».
Το Παράδοξο των Ρεκόρ και η Βάση που Κλονίζεται
Είναι να απορεί κανείς: Πώς γίνεται η φέτα να καταγράφει ιστορικά ρεκόρ εξαγωγών, με την αξία τους να αναμένεται να αγγίξει τα 900 εκατ. ευρώ το 2025, και την ίδια ώρα οι παραγωγοί στην Πέλλα να βρίσκονται σε απόγνωση; Περίπου 85.000 τόνοι φεύγουν ετησίως για το εξωτερικό, όμως οι τυροκόμοι της Αλμωπίας θέτουν το κρίσιμο ερώτημα: Υπάρχει επαρκής και ποιοτική πρώτη ύλη για να στηρίξει αυτό το θαύμα;
Η ζήτηση αυξάνεται, αλλά η παραγωγή γάλακτος στην περιοχή δέχεται απανωτά κτυπήματα. Οι τυροκομικές μονάδες της Πέλλας, που στηρίζουν χιλιάδες θέσεις εργασίας, βλέπουν το κόστος του πρόβειου γάλακτος να παραμένει υψηλό (1,50 – 1,70 ευρώ το κιλό), ενώ την ίδια ώρα η Πολιτεία αδυνατεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα του ζωικού κεφαλαίου.
Ζωονόσοι και η Πολιτική της «Εξόντωσης»
Οι πρόσφατες εξελίξεις με τις ζωονόσους, όπως η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός, έχουν προκαλέσει «έμφραγμα» στην κτηνοτροφία της Μακεδονίας. Στην Πέλλα, η ανησυχία για μαζικές θανατώσεις ζώων είναι διάχυτη. Η κριτική που διατυπώνεται από φορείς, όπως το Αγροτικό Κτηνοτροφικό Κόμμα Ελλάδος (ΑΚΚΕΛ), είναι αμείλικτη: Η επιλογή της εξόντωσης των κοπαδιών αντί της συστηματικής πρόληψης και του εμβολιασμού οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό των μικρών παραγωγών.
Για τις τυροκομικές μονάδες της Πέλλας, η απώλεια ζωικού κεφαλαίου σημαίνει έλλειψη γάλακτος και, κατ’ επέκταση, αλλοίωση του χαρακτήρα της φέτας ως προϊόν Π.Ο.Π. Αν τα ζώα εγκλείονται και δεν βόσκουν στην πλούσια χλωρίδα του Καϊμάκτσαλαν και του Βερμίου, το γάλα χάνει τα στοιχεία που κάνουν τη φέτα μοναδική. Προϊόν χωρίς μοναδικότητα σημαίνει Π.Ο.Π. που αδειάζει από περιεχόμενο.
Ο «Πόλεμος» των Λευκών Τυριών και οι Ελληνοποιήσεις
Την ώρα που οι τυροκόμοι της Πέλλας παλεύουν με το κόστος παραγωγής, στο εξωτερικό ο ανταγωνισμός εντείνεται. Τα λεγόμενα «λευκά τυριά» από αγελαδινό γάλα, που παράγονται μαζικά στην Ευρώπη, τοποθετούνται δίπλα στη φέτα στα ράφια, σε πολύ χαμηλότερες τιμές. Οι Έλληνες εξαγωγείς της Πέλλας αναγκάζονται να μειώνουν τις τιμές τους για να κρατηθούν, με αποτέλεσμα η πίεση να μεταφέρεται τελικά στον κτηνοτρόφο.
Επιπλέον, το φάντασμα των «ελληνοποιήσεων» πλανιέται πάνω από την αγορά. Χωρίς αυστηρούς ελέγχους, το κύρος της ελληνικής φέτας κινδυνεύει. Αν οι ξένοι καταναλωτές ή χώρες όπως η Αυστραλία αρχίσουν να αμφιβάλλουν για την υγειονομική ασφάλεια και την αυθεντικότητα του προϊόντος, τότε ο «λευκός χρυσός» της Πέλλας θα μετατραπεί σε άνθρακα.
Μέτρα ΤΩΡΑ: Η Κραυγή της Πέλλας
Η Πολιτεία οφείλει να δράσει αμέσως. Οι τυροκόμοι και οι κτηνοτρόφοι της Πέλλας δεν ζητούν ευχολόγια, αλλά πράξεις:
- Στήριξη της βόσκησης και προστασία των βοσκοτόπων της περιοχής.
- Αποτελεσματική διαχείριση των ασθενειών με σύγχρονα εμβολιαστικά μέσα και όχι μόνο θανατώσεις.
- Αυστηροί έλεγχοι στην αγορά για την προστασία του ονόματος Π.Ο.Π. Φέτα.
- Οικονομική ενίσχυση των μονάδων που επλήγησαν από το ενεργειακό κόστος.
Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, η φέτα δεν είναι «ένα τυρί»· είναι η ραχοκοκαλιά της ελληνικής κτηνοτροφίας. Και σήμερα στην Πέλλα, αυτή η ραχοκοκαλιά κινδυνεύει να σπάσει. Όχι από τον ανταγωνισμό, αλλά από την αδιαφορία των υπευθύνων.
