Φαρμακονήσι: Κοινοβουλευτική παρέμβαση Χουρδάκη

Ζητά πλήρη επιχειρησιακά στοιχεία, διευκρινίσεις για τον ρόλο του Λιμενικού και της Frontex και συγκεκριμένα μέτρα προστασίας 

Κοινοβουλευτική ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων προς τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κατέθεσε ο Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης Καθηγητής Μιχάλης Χουρδάκης, μαζί με τους Βουλευτές των Δημοκρατών, με αφορμή καταγγελλόμενο περιστατικό στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Φαρμακονησίου, όπου, σύμφωνα με δημοσιοποιημένο υλικό και μαρτυρίες, σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής φέρεται να προσέγγισε Έλληνες αλιείς και να τους κάλεσε να απομακρυνθούν.

Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, εφόσον επιβεβαιωθούν οι αναφορές, πρόκειται για ζήτημα που δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα, την προστασία της νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας Ελλήνων πολιτών και την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Ο βουλευτής ζητά να διευκρινιστεί αν το περιστατικό έχει καταγραφεί επισήμως από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή, ποια ήταν η επιχειρησιακή αντίδραση και με ποια μέσα, καθώς και ποιο είναι το ισχύον πρωτόκολλο σε ανάλογες περιπτώσεις. Παράλληλα, τίθενται ερωτήματα για την παρουσία και τον ρόλο της Frontex, αλλά και για το αν έχουν σημειωθεί αντίστοιχα περιστατικά στην περιοχή το τελευταίο διάστημα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ζητείται να κατατεθούν στη Βουλή τα σχετικά επιχειρησιακά στοιχεία, όπως ημερολόγια συμβάντων, δεδομένα θέσης και κάθε επικοινωνία με ευρωπαϊκούς φορείς, ώστε να υπάρχει πλήρης και τεκμηριωμένη εικόνα για το συμβάν.

Δήλωση Μιχάλη Χουρδάκη:

«Όταν Έλληνες αλιείς δηλώνουν ότι παρεμποδίζονται στην άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας σε περιοχή ελληνικής αρμοδιότητας, η Πολιτεία οφείλει να απαντήσει με στοιχεία και όχι με σιωπή. Χρειάζονται σαφείς απαντήσεις για το τι ακριβώς συνέβη, ποια ήταν η αντίδραση και τι θα αλλάξει στην πράξη ώστε να μην επαναληφθούν τέτοια περιστατικά.» 

Η παρέμβαση στοχεύει στην πλήρη ενημέρωση της Βουλής και στην ενίσχυση της λογοδοσίας σε ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια και τη λειτουργία του κράτους σε ακριτικές περιοχές.  Η πολιτική κρίνεται στο αποτέλεσμα που παραδίδει στην καθημερινότητα του πολίτη. Και σε κρίσιμες περιοχές, όπως οι ακριτικές ζώνες, αυτό το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι ούτε η αβεβαιότητα ούτε η σιωπή. Πρέπει να είναι η ασφάλεια, η σαφήνεια και η εμπιστοσύνη.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της Ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ ΚΑΙ ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Αθήνα,  4 Απριλίου 2026

Κύριε Υπουργέ,

Προ ολίγων ημερών καταγράφηκε ένα ιδιαιτέρως σοβαρό περιστατικό στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Φαρμακονησίου, το οποίο εγείρει εύλογες ανησυχίες ως προς την ασφάλεια των Ελλήνων αλιέων και την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιοποιηθέν οπτικοακουστικό υλικό και μαρτυρίες επαγγελματιών αλιέων, καταγράφηκε περιστατικό στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Φαρμακονησίου, κατά το οποίο σκάφος της τουρκικής ακτοφυλακής φέρεται να προσέγγισε Έλληνες αλιείς που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή και να τους κάλεσε να απομακρυνθούν.^1,2

Κατά τις ίδιες αναφορές, στην περιοχή βρίσκονταν και τουρκικά αλιευτικά σκάφη, τα οποία φέρεται να ασκούσαν δραστηριότητα πλησίον ή εντός θαλάσσιων ζωνών ελληνικής δικαιοδοσίας, ενώ η προσέγγιση προς τους Έλληνες αλιείς πραγματοποιήθηκε σε ιδιαίτερα μικρή απόσταση, δημιουργώντας συνθήκες έντασης και δυνητικού κινδύνου.

Εφόσον τα ανωτέρω επιβεβαιωθούν, πρόκειται για περιστατικό που δεν περιορίζεται σε ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά δύναται να συνιστά, στην πράξη, παρεμπόδιση άσκησης νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας Ελλήνων πολιτών, καθώς και έμμεσο περιορισμό της άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας σε θαλάσσιες ζώνες αρμοδιότητάς της, κατά παράβαση των προβλέψεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η αναφερόμενη παρουσία σκάφους της Frontex στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να προκύπτει σαφώς εάν υπήρξε οποιαδήποτε μορφή επιχειρησιακής αντίδρασης ή συντονισμού.

Το περιστατικό αυτό αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα:

• επιχειρησιακής ετοιμότητας και ταχύτητας αντίδρασης,
• σαφήνειας των κανόνων εμπλοκής σε περιστατικά παρεμπόδισης πολιτών,
• προστασίας της νόμιμης οικονομικής δραστηριότητας σε θαλάσσιες ζώνες ελληνικής αρμοδιότητας,
• καθώς και συντονισμού με ευρωπαϊκούς επιχειρησιακούς φορείς.

Παράλληλα, οι επιπτώσεις για τους Έλληνες αλιείς είναι άμεσες και ουσιαστικές, καθώς δημιουργείται περιβάλλον ανασφάλειας που επηρεάζει:

• την ελεύθερη άσκηση του επαγγέλματός τους,
• τη βιωσιμότητα της δραστηριότητάς τους,
• και, τελικά, την παραμονή τους σε ακριτικές περιοχές με ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία.

Επειδή τέτοιου είδους ενέργειες συνιστούν παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων,

Επειδή δημιουργούνται σοβαροί κίνδυνοι για την ασφάλεια των Ελλήνων αλιέων,

Επειδή εγείρονται ερωτήματα ως προς την επάρκεια της επιτήρησης και της αντίδρασης των αρμόδιων αρχών, καθώς και ως προς τον ρόλο ευρωπαϊκών δυνάμεων στην περιοχή,

καθίσταται αναγκαία η πλήρης, συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη ενημέρωση της Βουλής και προς τούτο ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:

1. Έχει καταγραφεί επισήμως το περιστατικό από το Λιμενικό Σώμα – Ελληνική Ακτοφυλακή; 

• Ποια είναι τα πλήρη επιχειρησιακά στοιχεία (ημερομηνία, ώρα, ακριβείς συντεταγμένες, εμπλεκόμενα μέσα, αλληλουχία ενεργειών);

2. Υπήρξε άμεση επιχειρησιακή αντίδραση; 

• Σε ποιο χρονικό σημείο και με ποια μέσα;
• Αν δεν υπήρξε, ποια ήταν η αιτιολόγηση;

3. Ποιο είναι το ισχύον επιχειρησιακό πρωτόκολλο και οι κανόνες εμπλοκής σε περιπτώσεις: 

• παρεμπόδισης Ελλήνων αλιέων,
• παρουσίας σκαφών τρίτων χωρών που επιχειρούν πλησίον ή εντός θαλάσσιων ζωνών ελληνικής αρμοδιότητας;

4. Έχουν καταγραφεί αντίστοιχα περιστατικά στην ίδια περιοχή κατά το τελευταίο 12μηνο; 

• Αν ναι, πόσα και με ποια χαρακτηριστικά;

5. Υπήρξε επικοινωνία ή επιχειρησιακός συντονισμός με τη Frontex για το συγκεκριμένο συμβάν; 

• Ποιος είναι ο ακριβής ρόλος και οι επιχειρησιακές υποχρεώσεις της σε τέτοιες περιπτώσεις;
• Υπάρχουν σαφείς οδηγίες για περιστατικά που αφορούν παρεμπόδιση οικονομικής δραστηριότητας πολιτών κράτους-μέλους;

6. Έχει υπάρξει σχετική ενημέρωση ή ενέργεια μέσω διπλωματικών διαύλων για το περιστατικό; 

7. Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο, με σαφές χρονοδιάγραμμα: 

• για την ενίσχυση της επιτήρησης στην περιοχή,
• για την αποτροπή επανάληψης αντίστοιχων περιστατικών,
• και για την έμπρακτη προστασία των Ελλήνων αλιέων;

8. Προβλέπεται μηχανισμός καταγραφής και αποζημίωσης σε περιπτώσεις αποδεδειγμένης παρεμπόδισης ή ζημίας σε βάρος αλιέων; 

ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ

Παρακαλείται ο αρμόδιος Υπουργός να καταθέσει:

1. Την επίσημη αναφορά καταγραφής του περιστατικού.
2. Τα επιχειρησιακά ημερολόγια και διαθέσιμα στοιχεία θέσης (AIS ή άλλα).
3. Κάθε σχετική επικοινωνία ή αναφορά προς ή από τη Frontex.
4. Τα ισχύοντα επιχειρησιακά πρωτόκολλα και κανόνες εμπλοκής.
5. Συγκεντρωτικά στοιχεία αντίστοιχων περιστατικών στην περιοχή κατά το τελευταίο 12μηνο.