Ρεπορτάζ από μια βραδιά συγκίνησης στο Παρθεναγωγείο – Η σηροτροφία ως ταυτότητα και η νέα γενιά ως θεματοφύλακας της ιστορίας.

Γράφει η Ελένη Παπαδημητρίου 

Το απόγευμα της Τετάρτης, 22 Απριλίου 2026, η Έδεσσα δεν θύμιζε άνοιξη. Η βροχή που έπεφτε επίμονη πάνω στα καλντερίμια του Βαροσίου θα μπορούσε να είχε αποθαρρύνει τους πάντες. Κι όμως, μέσα στην ιστορική αίθουσα του Παρθεναγωγείου, συνέβη κάτι αρχέγονο και ταυτόχρονα ελπιδοφόρο. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος «ΒΑΡΟΣΙ» κατάφερε να μετατρέψει μια μουντή μέρα σε μια φωτεινή ιεροτελεστία μνήμης, παρουσιάζοντας την εκδήλωση «Μεταμόρφωσις».

Δεν ήταν απλώς μια παρουσίαση βιβλίου ή μια έκθεση φωτογραφίας. Ήταν η ανάγνωση μιας πόλης που, όπως ο μεταξοσκώληκας, έμαθε να μεταμορφώνεται μέσα στους αιώνες, κρατώντας όμως το «νήμα» της ζωντανό.

Η Σηροτροφία: Ο Χρυσός Αιώνας της Έδεσσας

Κεντρικός άξονας της βραδιάς ήταν η σηροτροφία. Για τον σημερινό κάτοικο, το μετάξι ίσως φαντάζει μια μακρινή, ρομαντική ανάμνηση. Για την Έδεσσα του 19ου αιώνα, όμως, ήταν η κινητήριος δύναμη, ο «λευκός χρυσός» που διαμόρφωσε την οικονομική και κοινωνική πυραμίδα της περιοχής.

Η Πρόεδρος του Συλλόγου, Μπέττυ Φράγκου, ξετύλιξε το νήμα του χρόνου με την αφήγησή της, φωτίζοντας πτυχές μιας εποχής όπου η παραγωγή μεταξιού δεν ήταν απλώς εργασία, αλλά πολιτισμικό αποτύπωμα. Μέσα από τις ιστορικές πηγές, αναδείχθηκε πώς η πόλη των νερών έγινε και πόλη του μεταξιού, μπολιάζοντας την ταυτότητα των ανθρώπων της με την υπομονή και την επιμονή που απαιτεί η εκτροφή του μεταξοσκώληκα.

Η Τέχνη ως Γέφυρα: Φωτογραφία, Ποίηση και Κίνηση

Η έννοια της «Μεταμόρφωσης» πήρε σάρκα και οστά μέσα από το ομώνυμο βιβλίο της φωτογράφου Κατερίνας Μπόνου και της ποιήτριας Σύνης Βυζοβίτου.

• Οι φωτογραφίες της κ. Μπόνου, που κοσμούσαν την αίθουσα, λειτούργησαν ως «παράθυρα» στο χρόνο, αιχμαλωτίζοντας την ευθραυστότητα και τη δύναμη της αλλαγής.
• Οι στίχοι της κ. Βυζοβίτου έντυσαν με λέξεις το ανείπωτο, συνδέοντας την ανθρώπινη εμπειρία με την πορεία της πόλης.

Η κορύφωση της συγκίνησης, ωστόσο, ήρθε μέσα από την κίνηση. Η μπαλαρίνα Μυροφόρα Αβραμίδου, με μια αέρινη και σχεδόν υπνωτιστική χορογραφία, ενσάρκωσε την ίδια τη μεταμόρφωση. Κάθε της κίνηση παρέπεμπε στο ξετύλιγμα του κουκουλιού, σε έναν ζωντανό διάλογο σώματος και συναισθήματος που θύμισε σε όλους ότι η μνήμη είναι μια διαδικασία διαρκής και ρέουσα, όπως το νερό των καταρρακτών.

Η Νέα Γενιά στο Προσκήνιο

Ίσως το πιο ελπιδοφόρο μήνυμα της εκδήλωσης να κρύβεται στην παρουσία των μαθητών του 1ου Γυμνασίου Έδεσσας. Η Φωτεινή Σταυρίδου και ο Γιώργος Τάγκαλης, υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριάς τους, Κατερίνας Καλαιτζή, προλόγισαν την εκδήλωση με μια ωριμότητα που εντυπωσίασε.

Η συμμετοχή των παιδιών στην έρευνα της τοπικής ιστορίας δεν είναι μια απλή σχολική εργασία. Είναι η εγγύηση ότι η συλλογική μνήμη δεν θα χαθεί στα ράφια των αρχείων, αλλά θα συνεχίσει να αποτελεί θεμέλιο της ταυτότητας των μελλοντικών πολιτών. Η συνεργασία του Συλλόγου «ΒΑΡΟΣΙ» με τη νέα γενιά αποτελεί υπόδειγμα για το πώς η παράδοση μπορεί να παραμείνει επίκαιρη και ζωντανή.

Ένα Νέο Ξεκίνημα για τον Πολιτισμό

Η εκδήλωση της Τετάρτης δεν ήταν το τέλος, αλλά η αρχή. Το Δ.Σ. του Συλλόγου κατέστησε σαφές ότι αυτή είναι η πρώτη από μια σειρά πρωτοβουλιών που στοχεύουν στην επαναπροσέγγιση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Έδεσσας. Με όπλο το πλούσιο αρχειακό υλικό και τη διάθεση για εξωστρέφεια, ο Σύλλογος επιδιώκει να κάνει την ιστορία της πόλης κτήμα όλων.

Καθώς οι παρευρισκόμενοι αποχωρούσαν από το Παρθεναγωγείο μέσα στην ανοιξιάτικη βροχή, η αίσθηση ήταν κοινή: η Έδεσσα μπορεί να μεταμορφώνεται, να αλλάζει, να εκσυγχρονίζεται, αλλά όσο υπάρχουν τέτοιες πρωτοβουλίες, η «ψυχή» της –αυτό το λεπτό, μεταξένιο νήμα που τη συνδέει με το παρελθόν της– θα παραμένει άρρηκτη.

Ευχαριστήριο Σημείωμα

Ο Σύλλογος ΒΑΡΟΣΙ εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες σε όλους τους συντελεστές: τις συγγραφείς, τους μαθητές, την εκπαιδευτικό κ. Καλαιτζή, την μπαλαρίνα Μ. Αβραμίδου και τη δασκάλα της Α. Μαυροπούλου, το Academy Fitness Club, τον Γ. Πιπλικάτση για τον ήχο, καθώς και τους δημοσιογράφους και τους πολίτες που τίμησαν με την παρουσία τους αυτή την ιδιαίτερη «Μεταμόρφωση».