Παρά τις κυβερνητικές προσπάθειες για την ενίσχυση της στεγαστικής δυνατότητας των νέων οικογενειών μέσω προγραμμάτων όπως το «Σπίτι μου 2», η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται σε ένα αδιέξοδο. Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών που να πληρούν τις προϋποθέσεις του προγράμματος εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητά του και τις βαθύτερες αιτίες αυτής της στασιμότητας.
Οι εξηγήσεις που συνήθως ακούγονται για την έλλειψη κατάλληλων ακινήτων – παλαιότητα, γραφειοκρατία, αναμονή για περαιτέρω αύξηση των τιμών – δεν φαίνεται να αποτυπώνουν πλήρως την πραγματικότητα. Ένας έμπειρος μεσίτης με δραστηριότητα στο κέντρο της Αθήνας και σε δήμους της δυτικής Αττικής ρίχνει φως σε μια άλλη, πιο σύνθετη πτυχή του προβλήματος.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η σημερινή κατάσταση στην αγορά ακινήτων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τρόπο διαχείρισης των «κόκκινων δανείων» της προηγούμενης δεκαετίας. Ενώ οι τράπεζες κατάφεραν να αποφορτιστούν από αυτά τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα ακίνητα που αποτελούσαν την εγγύησή τους δεν επέστρεψαν στην αγορά με όρους που να ευνοούν τους αγοραστές.
Αυτά τα ακίνητα συγκεντρώθηκαν σε λίγες εταιρείες διαχείρισης, οι οποίες τα απέκτησαν σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές. Ωστόσο, αυτές οι εταιρείες επιδεικνύουν απροθυμία να τα διαθέσουν ξανά στην αγορά σε τιμές που να ανταποκρίνονται στην οικονομική πραγματικότητα της πλειοψηφίας των πολιτών, οι οποίοι έχουν πληγεί από την πολυετή οικονομική κρίση.
Ο μεσίτης χαρακτηρίζει αυτή την στάση ως «απληστία», εξηγώντας ότι οι εταιρείες αυτές επιδιώκουν να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους, περιμένοντας την περαιτέρω αύξηση των τιμών. Η απουσία ενός νομικού πλαισίου που να ρυθμίζει την επαναδιάθεση αυτών των ακινήτων δεν δημιουργεί κανένα κίνητρο για αλλαγή αυτής της τακτικής.
Επιπλέον, η ανοδική τάση των τιμών που προκαλείται από αυτή την κατάσταση επηρεάζει και την τιμολόγηση των νέων κατασκευών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που καθιστά την πρόσβαση στην ιδιοκτησία ολοένα και πιο δύσκολη.
Στην ερώτηση για το πότε αναμένεται να σταματήσει αυτή η αύξηση των τιμών, ο μεσίτης εκτιμά ότι, εάν δεν υπάρξει κάποια αλλαγή στην διαχείριση των ακινήτων των «κόκκινων δανείων», η αγορά θα συνεχίσει την ανοδική της πορεία για περίπου έναν ακόμη χρόνο, αφήνοντας το μέλλον αβέβαιο.
